Op 1 juli 2025 treedt de Wet opheffing verpandingsverboden in werking. Bent u ondernemer? Dan kan deze wet belangrijke gevolgen hebben voor uw huidige en toekomstige overeenkomsten of algemene voorwaarden.
In veel zakelijke contracten staat nu nog dat geldvorderingen niet kunnen worden overgedragen aan derden. Zo’n onoverdraagbaarheidsbeding heeft tot gevolg dat ook geen pandrechten kunnen worden gevestigd op die geldvorderingen. De nieuwe wet maakt – in bepaalde gevallen – aan zulke verboden een einde.
Wat is een pandrecht op een geldvordering eigenlijk?
We leggen het uit aan de hand van een voorbeeld.
- Een frisdrankproducent wil investeren en vraagt een lening aan bij de bank. De bank wil die lening wel verstrekken, maar alleen als er voldoende zekerheid is dat ze haar geld terugkrijgt. Een manier om zekerheid te krijgen, is het vestigen van een pandrecht op geldvorderingen.
- De frisdrankproducent levert regelmatig aan een supermarkt, die achteraf betaalt. De producent heeft dus geldvorderingen op die supermarkt.
- De bank kan op die geldvorderingen een pandrecht vestigen. Als de lening niet wordt terugbetaald, kan de bank aan de supermarkt mededelen dat zij pandhouder is. De supermarkt moet dan aan de bank betalen, in plaats van aan de leverancier.
Waarom wordt de overdracht van geldvorderingen onder de huidige wet vaak verboden?
Betaalt de supermarkt na de mededeling per ongeluk toch aan de leverancier? Dan is dat geen geldige betaling: de bank kan alsnog betaling eisen, en de supermarkt moet het bedrag terugvorderen bij de leverancier – en dat is niet altijd eenvoudig. Het kan dus behoorlijk wat extra administratieve lasten met zich meebrengen.
Andere redenen om overdracht van de vordering aan een derde of een pandrecht op de vordering te verbieden zijn bijvoorbeeld:
- De nieuwe schuldeiser kan een agressiever vorderingsbeleid hanteren.
- Het willen behouden van mogelijkheid tot verrekenen.
Wat gaat er veranderen?
De kern van de wijziging is dat het vanaf 1 juli 2025 juridisch mogelijk is om geldvorderingen over te dragen of te verpanden, ook als een contract bepaalt dat dit niet kan of niet mag.
Niet alleen verboden op overdracht of verpanding, maar ook andere contractuele bepalingen met het doel overdracht of verpanding te bemoeilijken zijn in beginsel nietig. Of een contractuele bepaling geldig is op grond van de nieuwe wet zal per geval goed beoordeeld moeten worden. Als u daar vragen over heeft kunt u gerust contact met ons opnemen.
Voor wie gaat het veranderen?
De nieuwe wet geldt alleen voor geldvorderingen die voortkomen uit de uitoefening van een beroep of bedrijf. Het gaat dus om zakelijke vorderingen van ondernemingen.
Vorderingen van particulieren die niet handelen als ondernemer vallen buiten deze regeling.
Er zijn uitzonderingen. Die hebben vooral te maken met ongestoord betalings- en effectenverkeer.
Een voorbeeld: bij een positief saldo op uw bankrekening heeft u een vordering op de bank. De bank mag in dat geval wél verbieden dat u die vordering overdraagt of verpandt aan een derde.
Waarom gaat het veranderen?
Als de bank geen pandrecht kan vestigen op de vorderingen van de frisdrankleverancier op de supermarkt, kan dat ertoe leiden dat de leverancier geen lening krijgt.
De wet verandert om dit soort belemmeringen weg te nemen en het voor ondernemers makkelijker te maken om financiering aan te trekken.
Wat zijn de gevolgen voor de bestaande en toekomstige overeenkomsten en/of algemene voorwaarden?
Bedingen die de overdracht of verpanding van zakelijke geldvorderingen verbieden, zijn nietig. Met andere woorden: ook als zo’n bepaling in een contract of algemene voorwaarden staat, heeft die geen werking
- Voor nieuwe overeenkomsten of algemene voorwaarden geldt dit vanaf 1 juli 2025.
- Voor bestaande overeenkomsten vanaf 1 oktober 2025.
Met welke gevolgen moet u nog meer rekening houden?
Ontvangt u een bericht dat een vordering op u is verpand? Controleer dan goed van wie de mededeling komt en of deze klopt. Als de mededeling klopt, zorg er dan voor dat u de vordering voldoet aan de pandhouder en niet aan uw oorspronkelijke contractspartij!
Vragen?
Heeft u vragen over dit onderwerp of advies nodig? Neem gerust contact op met mr. Kurmi Peters of een van onze andere gespecialiseerde advocaten Ondernemingsrecht in Helmond of in Weert. Wij helpen u graag verder.
