In ondernemingen wordt de governance vaak strak vastgelegd in aandeelhoudersovereenkomsten en statuten. Partijen spreken daarin gedetailleerd af hoe besluitvorming plaatsvindt, welke besluiten aan goedkeuring zijn onderworpen en hoe de zeggenschap tussen aandeelhouders is verdeeld.
In de praktijk blijkt die ogenschijnlijk sluitende structuur echter kwetsbaar, met name wanneer sprake is van een 50/50-verhouding tussen aandeelhouders. In dat geval kan elke vorm van strategische onenigheid ertoe leiden dat besluitvorming vastloopt en de vennootschap feitelijk niet meer in staat is om nog effectief te handelen.
In een dergelijke geval kan de Ondernemingskamer onder bepaalde omstandigheden ingrijpen. De beschikking van de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam van 19 maart 2026 (ECLI:NL:GHAMS:2026:768) laat zien hoe ver die impasse kan doorwerken – en wanneer de Ondernemingskamer ingrijpt met vergaande onmiddellijke voorzieningen.
De kern van het geschil
De zaak draait om Emberock N.V., een Nederlandse houdstermaatschappij in een internationale structuur met Seven en HY als 50/50 aandeelhouders. Via de Engelse vennootschap OzGen houdt Emberock een belang in Genuity, een Australische energieonderneming.
Partijen hebben in een aandeelhoudersovereenkomst vastgelegd dat bepaalde ingrijpende besluiten binnen Genuity onderworpen zijn aan voorafgaande aandeelhoudersgoedkeuring op het niveau van OzGen. Die governance is echter niet volledig doorgevoerd in de statuten van Genuity.
De patstelling in de praktijk
De samenwerking tussen Seven en HY is structureel verstoord geraakt. Door de 50/50-verhouding binnen zowel het bestuur als de raad van commissarissen van Emberock ontstaat een volledige besluitvormingsblokkade.
Tegelijkertijd neemt het bestuur van Genuity steeds vaker besluiten zonder voorafgaande goedkeuring van de aandeelhouders, onder verwijzing naar zijn wettelijke taak en de statutaire autonomie.
Het gevolg is een spanningsveld tussen contractuele governance-afspraken en feitelijke bestuursautonomie binnen de groep.
Kern van de beoordeling door de Ondernemingskamer
De Ondernemingskamer oordeelt dat sprake is van gegronde redenen om te twijfelen aan een juist beleid en gang van zaken binnen Emberock. Daarbij zijn met name doorslaggevend:
- de structurele impasse tussen de 50/50-aandeelhouders;
- het uitblijven van effectieve uitoefening van zeggenschapsrechten richting Genuity; en
- het feit dat de overeengekomen governance in de praktijk onvoldoende functioneert.
Volgens de Ondernemingskamer moet Emberock haar zeggenschapsrechten kunnen uitoefenen om haar belang in de onderliggende vennootschappen daadwerkelijk te beschermen. Dat gebeurt op dit moment niet.
De ingreep: Onmiddellijke voorzieningen
De Ondernemingskamer grijpt in met onmiddellijke voorzieningen en benoemt een derde bestuurder met een doorslaggevende stem binnen het bestuur van Emberock. Deze derde bestuurder is zelfstandig vertegenwoordigingsbevoegd en heeft de taak om te beoordelen hoe de governance-structuur alsnog effectief kan worden uitgeoefend.
Daarnaast wordt een goedkeuringsrecht van de raad van commissarissen tijdelijk buiten werking gesteld om de besluitvorming mogelijk te maken.
Belang voor de praktijk
Deze uitspraak onderstreept een belangrijke realiteit. 50/50-structuren kunnen bij strategische onenigheid volledig vastlopen. Contractuele governance is slechts effectief als deze in de hele structuur wordt doorgezet. De Ondernemingskamer is bereid vergaande maatregelen te treffen om besluitvorming weer mogelijk te maken.
Afsluiting
Deze zaak toont aan hoe snel een goed ontworpen governance-structuur kan vastlopen wanneer aandeelhouders fundamenteel van visie verschillen over strategie en zeggenschap. In dat soort situaties kan de Ondernemingskamer ingrijpen met vergaande voorzieningen, waaronder de benoeming van een bestuurder met beslissende stem.
Onze advocaten zijn gespecialiseerd in het ondernemingsrecht en hebben ruime ervaring met dit soort governance(conflicten) en enquêteprocedures. Speelt binnen uw onderneming een vergelijkbare situatie, neem dan gerust contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.
